
“Selam verdim, rüşvet değildir diye almadılar…”
Bu sözü ilk duyduğumda, 1980’li yıllarda merhum Turgut Özal’a atfedilen “Benim memurum işini bilir” sözüne gönderme yapıldığını düşünmüştüm. Meşhurdu bilirsiniz o dönem, “Papatyalar, Jaguarlı Damat, Hortumcu Furyası, Elvangate Skandalı, Rüşvetin Belgesi mi olur lan P…nk.sloganları Ta ki gerçeğini öğrenene kadar…
Menderes yılları mı dersiniz? Hani, “Her mahallede bir milyoner olacak!” çıkışının ardına saklana kirlenme ve ahlaki yozlaşma.
Yoksa, Osmanlı’nın çöküş dönemi mi? Sarayın bile soyulduğu, çatalın kaşığın altın yerine gümüşlerle becayiş edilip, mintanına kadar soyulup, Düyunu umumiye telalığı yapıldığı dönemler..
Değil! Vallahi değil!..
O kadar eski ki… Cihan padişahı Kanûnî Sultan Süleyman’ın hüküm sürdüğü 16. yüzyıla kadar uzanıyor. Sözün sahibi ise büyük şair Fuzûlî. Meşhur Şikâyetnâme eserinde dile getiriyor bu acı gerçeği.
Fuzûlî, kendisine bağlanan vakıf gelirini almak için devlet kapısını aşındırır. Ancak karşısına çıkan görevliler, hakkını teslim etmek yerine rüşvet beklemektedir. Şairin verdiği selam bile rüşvet olmadığı için karşılık bulmaz.
Düşünebiliyor musunuz?
Bir şairin, bir devlet kapısında hakkını ararken kaleme aldığı bu cümle, aradan yaklaşık beş asır geçmesine rağmen hâlâ güncelliğini koruyor.
Fuzûlî’nin karşısına çıkan görevlilerin cevabı da en az şikâyeti kadar ibretliktir:
“Akçamız ile satın almışız, bize helaldir.”
İşte asıl tehlike burada başlıyor. Yanlışın sıradanlaşması, haramın helal gibi görülmesi, kamu malının kişisel kazanç kapısına dönüştürülmesi…
Bir imparatorluğu ayakta tutan yalnızca ordusu, hazinesi ve toprakları değildir. Onu asıl ayakta tutan adalettir, liyakattir, devlet görevlisinin ahlakıdır. Bunlar aşındığında en güçlü devletler bile içten içe çürümeye başlar.
Bugün dönüp baktığımızda ne yazık ki aynı hastalığın izlerini görüyoruz. Bakanından milletvekiline, bürokratından en alt kademedeki kamu görevlisine kadar uzanan kirli ilişkiler, kayırmacılık, çıkar hesapları ve hesap vermekten kaçma alışkanlığı…
Elbette bugün herkes böyledir demek haksızlık olur. Devletine sadakatle hizmet eden, görevini namus bilen nice insanımız var. Ama sorun şu: Dürüst olanların değil, işini bağlantılarla ve menfaat ilişkileriyle yürütmeye çalışanların önünün açıldığı bir düzen, sonunda herkese zarar verir.
Beş asır önce Fuzûlî bir selam vermiş, rüşvet olmadığı için almamışlar.
Bugün hâlâ o selamın karşılığını arıyorsak, oturup düşünmemiz gerekiyor.
Değişen yüzyıllar, değişen yönetimler, değişen isimler…
Peki ya değişmeyen zihniyet?
Asıl mesele budur.
Çünkü devletin kapısı rüşvetle açılıyorsa, vatandaşın adalete olan inancı kapanır.
Sağlıcakla kalın..





